استفاده از پسماندهای کشاورزی برای خوراک دام؛ کاهش هزینه‌ها – پايگاه اطلاع رساني كشاورزي و صنایع غذایی ايران

علیرضا آقاشاهی اظهار کرد بخش قابل توجهی از پسماند کشاورزی و صنایع غذایی در صورت فرآوری مناسب، دارای ارزش تغذیه‌ای قابل استفاده در جیره دام هستند و می‌توانند بخشی از نیاز دام به نهاده‌های متعارف را تامین کنند و این بقایای با ارزش اگر در خوراک دام مورد استفاده قرار نگیرند می توانند آلودگی زیست محیطی و یا خطرآفرین برای محصول اصلی مانند پوسته سبز پسته باشند.
وی افزود بقایای غلات، تفاله‌های حاصل از صنایع فرآوری محصولات کشاورزی، تفاله مالت، سبوس، کنجاله‌ها و برخی محصولات جانبی صنایع غذایی بسته به ترکیب شیمیایی و شرایط تولید، قابلیت استفاده در تغذیه دام را دارند اما مصرف آنها باید بر اساس ارزش غذایی، میزان رطوبت، قابلیت هضم، وجود ترکیبات ضدتغذیه‌ای و شرایط نگهداری انجام شود.

این پژوهشگر با اشاره به اهمیت فرآوری این منابع خاطرنشان کرد یکی از مهمترین الزامات استفاده از ضایعات در جیره دام، ارزیابی دقیق کیفیت و سلامت آنها است و برخی محصولات جانبی ممکن است به دلیل رطوبت بالا، آلودگی قارچی، تولید سموم قارچی، شوری یا وجود ترکیبات نامطلوب، بدون فرآوری و کنترل کیفی مناسب برای مصرف دام مناسب نباشند و تعیین ترکیب مواد مغذی و محدودیت مصرف هر محصول پیش از ورود به جیره ضروری است.

آقاشاهی بیان کرد برخی بقایا مثل پیت نیشکر به رغم اینکه ممکن است برای تغذیه ارزش چندانی نداشته باشد ولی در صنایع مختلف می تواند جایگاه خاصی داشته باشد و نباید سوزانده شود و موسسه تحقیقات علوم دامی تقریبا برای تمام پسماندهای کشاورزی برای تبدیل به خوراک در سطوح مختلفی دارای تجربیات،اطلاعات فنی و اجرایی منحصر به فردی می باشد.
وی گفت جایگزینی بخشی از نهاده‌های معمول با محصولات جانبی باید به صورت علمی و متناسب با نیازهای تغذیه‌ای دام انجام شود. میزان مصرف این منابع در جیره نیز باید با توجه به سن، مرحله تولید، وزن زنده و سطح تولید دام تعیین شود تا ضمن کاهش هزینه خوراک، عملکرد تولیدی و سلامت دام تحت تاثیر منفی قرار نگیرد.

آقاشاهی خاطرنشان کرد توسعه دانش فنی فرآوری، خشک‌کردن، نگهداری و مصرف صحیح محصولات جانبی می‌تواند زمینه استفاده اقتصادی‌تر از این منابع را فراهم کند و در شرایطی که خوراک سهم قابل توجهی از هزینه‌های تولید را به خود اختصاص می‌دهد، استفاده اصولی از منابع خوراکی بومی و کم‌هزینه می‌تواند نقش مهمی در مدیریت هزینه تولید و پایداری اقتصادی واحدهای دامپروری داشته باشد.