دسته: زراعت

به گزارش خبرآنلاین ابراهیم هزارجریبی در این نشست با تأکید بر ضرورت هدفمند بودن جلسات تخصصی، اظهار کرد: جلسات نباید صرفاً محلی برای بیان نظرات باشد، بلکه باید به اقدامات عملی و خروجی مشخص در میدان کشاورزی منجر شود. هیچ دستگاهی نباید مسئولیت ذاتی خود را کنار بگذارد و صرفاً نقش ناظر یا منتقد را ایفا کند.

وی با اشاره به اختصاص اعتبار مستقل برای احیای زراعت پنبه در استان گلستان گفت: برای نخستین بار، اعتباری مشخص به این حوزه اختصاص یافته که از این میزان، ۷۵ میلیارد ریال برای امور کارشناسی، مراقبت و زراعت و ۳۵ میلیارد ریال در بخش مکانیزاسیون هزینه خواهد شد و مابقی نیز به‌عنوان برش استانی در نظر گرفته شده است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی گلستان افزود: هرچند این اعتبار موقت است، اما آن را نقطه آغاز یک حرکت عملیاتی و اثرگذار می‌دانیم و هدف اصلی، ترغیب و جلب مشارکت بخش خصوصی برای افزایش بهره‌وری و توسعه سطح زیر کشت پنبه است.

هزارجریبی از افزایش تعداد کمباین‌های برداشت مکانیزه پنبه در استان خبر داد و تصریح کرد: در حال حاضر دو دستگاه ماشین برداشت پنبه در اختیار مؤسسه تحقیقات پنبه استان قرار دارد که تعمیر و به‌روزرسانی آن‌ها در دستور کار است.

وی با اشاره به اصلاح نرخ ارز بیان کرد: این اقدام در مجموع به نفع تولید محصولات کشاورزی، به‌ویژه پنبه و دانه‌های روغنی خواهد بود و می‌تواند انگیزه کشاورزان برای ورود به چرخه تولید را افزایش دهد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی گلستان با قدردانی از سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان گفت: از این پس ملاک ارزیابی، عملکرد خواهد بود. بودجه برای برگزاری جلسات و سخنرانی نیست، بلکه باید به خروجی عملی، افزایش کیفیت و بهره‌وری در مزرعه منجر شود.

وی همچنین از اختصاص حدود یک‌ونیم میلیارد تومان اعتبار در حوزه‌هایی نظیر کشاورزی قراردادی و شبکه پایش و کنترل ماهواره‌ای خبر داد و افزود: استان گلستان همواره در اجرای شبکه‌های مراقبتی و برنامه‌های کنترلی پیشرو بوده و انتظار می‌رود پروژه‌های آغازشده با بهترین کیفیت و بالاترین بهره‌وری اجرا شوند.

هزارجریبی در پایان تأکید کرد: در سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و تخصیص اعتبارات باید به‌گونه‌ای عمل شود که قیمت و مشوق‌ها پیش از آغاز کشت مشخص باشد تا کشاورز با اطمینان و انگیزه وارد فرآیند تولید شود. در این مسیر، همکاری وزارت جهاد کشاورزی، اتاق بازرگانی و بخش خصوصی می‌تواند به هم‌افزایی و اجرای پروژه‌های بزرگ‌تر و اثرگذارتر در حوزه کشاورزی استان منجر شود.

به گزارش خبرآنلاین سعدالله منصوری در نهمین جلسه کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی گرگان اظهار کرد: کشاورزی کشور هنوز به‌طور کامل علم‌محور و دانایی‌محور نشده و همین مسئله، شکنندگی این بخش را افزایش داده است. تا زمانی که بهره‌وری در واحد سطح افزایش نیابد، نمی‌توان انتظار پایداری در تولید داشت.

وی با اشاره به ضرورت بازنگری در الگوهای تولید افزود: تولیدی که هزینه‌بر باشد و بازدهی لازم را نداشته باشد، صرفاً منجر به هدررفت منابع ملی می‌شود. به‌عنوان نمونه، تولید یک تن محصول در هر هکتار، بدون توجیه اقتصادی و بهره‌وری، نیازمند بازنگری جدی است.

مدیرکل پنبه و دانه‌های روغنی وزارت جهاد کشاورزی با انتقاد از نحوه مدیریت منابع آبی در سال‌های اخیر گفت: طی دو تا سه سال گذشته، بخش قابل‌توجهی از منابع آبی کشور هدر رفته و این موضوع هشداری جدی برای حرکت به سمت کشاورزی مدرن، فناورمحور و دانش‌بنیان است.

منصوری با اشاره به ظرفیت‌های بالای استان گلستان تصریح کرد: گلستان از نظر اقلیم و منابع اکولوژیک، جزو برخوردارترین استان‌های کشور است و بستر لازم برای ترسیم آینده‌ای بهتر در بخش کشاورزی، به‌ویژه زراعت پنبه، در این استان فراهم است.

وی با بیان اینکه توسعه کشت پنبه با چالش‌هایی همراه است، افزود: تا زمانی که کشت شالی برای کشاورز سودآور و دارای آب کافی باشد، جایگزینی آن با پنبه امکان‌پذیر نخواهد بود. در این شرایط، نقش تحقیقات و برنامه‌ریزی علمی برای احیای این محصول راهبردی بسیار حائز اهمیت است.

منصوری بر لزوم حمایت از مؤسسه تحقیقات پنبه استان گلستان تأکید کرد و گفت: با حل مسائل فنی و تکنیکی، شناسایی ارقام سازگار با اقلیم و افزایش بهره‌وری، می‌توان مسیر توسعه پایدار پنبه را هموار کرد.

وی اصلاح ارز ترجیحی را فرصتی مناسب برای تحول اقتصادی در زراعت پنبه دانست و اظهار کرد: اکنون زمان آن فرا رسیده که با تکیه بر ظرفیت‌ها و نهادهای موجود، مسیر تولید پنبه به‌صورت پایدار، ساختارمند و هدفمند بازتعریف شود.

مدیرکل پنبه و دانه‌های روغنی وزارت جهاد کشاورزی در ادامه با ارائه آماری از وضعیت پنبه‌کاری در کشور گفت: در سال زراعی گذشته، حفظ سطح زیرکشت پنبه در ۸۰ هزار هکتار هدف‌گذاری شده بود که بر اساس پیش‌بینی‌ها، این رقم در سال جاری به حدود ۱۰۶ هزار هکتار افزایش خواهد یافت. سهم استان گلستان از این میزان، حدود ۲۰ درصد است.

وی با اشاره به کاهش تولید پنبه در سال گذشته به دلیل کمبود آب خاطرنشان کرد: سطح زیرکشت پنبه در سال گذشته به حدود ۸ هزار و ۵۰۰ هکتار کاهش یافت که در نتیجه آن، بین ۲۵ تا ۳۰ هزار تن وش پنبه تولید شد.

منصوری با یادآوری سابقه درخشان کشت پنبه در استان گلستان گفت: با وجود افتخارات گذشته این محصول در استان، فاصله‌ای میان ظرفیت‌های موجود و برنامه‌های ملی ایجاد شده که نیازمند بازنگری و تصمیم‌گیری جدی است.

وی افزود: در حالی که بخش قابل‌توجهی از برنامه‌های کشاورزی در برخی استان‌ها محقق شده، گلستان با وجود توانمندی‌های بالا، فاصله بیشتری با اهداف برنامه‌ای دارد. بر همین اساس و در پاسخ به دعوت فعالان بخش کشاورزی استان، این نشست با رویکردی مشورتی، هم‌اندیشی و گفتمانی برگزار شده است.

مدیرکل پنبه و دانه‌های روغنی وزارت جهاد کشاورزی در پایان تأکید کرد: تحولات اقتصادی و ارزی اخیر، فرصتی ارزشمند برای بازتعریف مسیر تولید پنبه در استان گلستان و کشور فراهم کرده است. وزارت جهاد کشاورزی به‌طور کامل از احیای زراعت پنبه حمایت می‌کند و امیدواریم این نشست، آغاز فصل جدید و پربرکتی برای کشاورزی استان گلستان باشد.

به گزارش خبرآنلاین پرتوی اظهار کرد: در سال‌های گذشته قیمت جهانی پنبه نه‌تنها رشد نداشته، بلکه در مقاطعی کاهش نیز یافته است؛ به‌طوری که در حال حاضر قیمت جهانی پنبه حدود یک دلار و ۶۰ سنت است. این موضوع باعث می‌شود واردات پنبه برای برخی فعالان اقتصادی مقرون‌به‌صرفه‌تر از تولید داخلی به نظر برسد، مگر اینکه بهره‌وری تولید افزایش یابد.

وی افزود: زمانی قیمت وش پنبه در داخل کشور به حدود ۲۵۰ هزار تومان معامله شده، اما امروز کشاورز با هزینه‌های بالاتر تولید مواجه است. در چنین شرایطی، اگر کیفیت و عملکرد پنبه داخلی ارتقا نیابد، صنایع نساجی همچنان تمایل به استفاده از پنبه وارداتی خواهند داشت.

مدیرعامل شرکت پنبه تهران با اشاره به ظرفیت‌های استان گلستان تصریح کرد: با وجود آنکه پنبه در استان‌های محدودی مانند مغان، سبزوار و گلستان کشت می‌شود، تنها استانی که توان تأمین نیاز صنایع نساجی مدرن با نخ‌های ظریف و ماشین‌آلات پیشرفته را دارد، استان گلستان است. کیفیت پنبه این استان یک مزیت رقابتی جدی محسوب می‌شود.

پرتوی با انتقاد از پایین بودن عملکرد برداشت در برخی مزارع گفت: برداشت کمتر از دو تن در هکتار برای استانی با ظرفیت‌های گلستان قابل قبول نیست. پتانسیل عملکرد مدرن پنبه بسیار بالاتر از ارقام فعلی است و باید با اصلاح روش‌های کاشت، داشت، برداشت و استفاده از دانش فنی، این فاصله جبران شود.

وی همچنین به موضوع برداشت دستی اشاره کرد و افزود: اینکه کشاورز احساس کند برداشت دستی به‌صرفه‌تر از برداشت مکانیزه است، از نظر فنی و اقتصادی قابل توجیه نیست و باید به‌صورت علمی بررسی شود که آیا مشکلاتی مانند زمان برداشت، شرایط خشکی محصول یا مدیریت مزرعه در این موضوع نقش داشته است یا خیر.

مدیرعامل شرکت پنبه تهران با پیش‌بینی قیمت وش پنبه در سال آینده گفت: برآوردها نشان می‌دهد کف قیمت وش پنبه در سال آینده حدود ۱۰۰ هزار تومان خواهد بود و احتمالاً خرید در محدوده ۱۲۰ هزار تومان انجام می‌شود. اگر این قیمت‌ها محقق شود، انگیزه لازم برای کشاورزان ایجاد خواهد شد و حتی بدون قراردادهای پیچیده نیز بازار می‌تواند به‌صورت طبیعی شکل بگیرد.

پرتوی با اشاره به آسیب‌های سیاست‌های ارزی سال‌های گذشته خاطرنشان کرد: در دوره‌ای که ارز دولتی و نیمایی به صنایع نساجی تخصیص می‌یافت، فشار سنگینی به کشاورزان وارد شد؛ به‌طوری که کشاورز با هزینه‌های ارزی بالا تولید می‌کرد اما محصول خود را با نرخ‌های پایین به فروش می‌رساند. خوشبختانه این نابرابری تا حد زیادی اصلاح شده و امیدواریم در آینده شاهد بازاری عادلانه‌تر و پایدارتر باشیم.

وی در پایان تأکید کرد: آینده پنبه کشور، به‌ویژه در استان گلستان، در گرو افزایش تولید در واحد سطح، بهبود کیفیت و استفاده از فناوری و مدیریت مهندسی‌شده در مزرعه است؛ موضوعی که باید به‌طور جدی در برنامه‌های آتی مورد توجه قرار گیرد.

به گزارش خبرآنلاین ایمانی اظهار کرد: همان‌طور که اشاره شد، استان گلستان نسبت به برخی استان‌ها در حوزه پنبه عقب‌تر است که یکی از دلایل اصلی آن، وجود محصول رقیب مانند شالی است که از نظر اقتصادی برای کشاورز صرفه بیشتری دارد.

وی افزود: اگر هدف توسعه کشت پنبه است، باید به سمت کشاورزی قراردادی حرکت کنیم. وضعیت پنبه، کارخانه‌ها و زنجیره تولید مشخص است و کشاورزانی که رغبت به کشت پنبه دارند باید با قراردادهای شفاف، عادلانه و دوطرفه وارد چرخه تولید شوند؛ قراردادهایی که شرایط اقتصادی و معیشتی خانوار کشاورز را نیز در نظر بگیرد، نه اینکه صرفاً کشاورز متعهد به کشت و تحویل محصول باشد.

مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران ایران با اشاره به افزایش هزینه‌های تولید، به‌ویژه در حوزه نیروی انسانی گفت: در گذشته، مسئله کارگری در پنبه به شکل دیگری مطرح بود، اما امروز شرایط تغییر کرده است. پرداخت دستمزدهای بالا برای برداشت دستی محصول، در شرایط فعلی هیچ توجیه اقتصادی ندارد و ادامه این روند، کشاورز را از کشت پنبه منصرف می‌کند.

ایمانی تصریح کرد: برای کاهش هزینه‌های تولید و برداشت پنبه، ناگزیر به استفاده از ماشین‌آلات، ابزارهای نوین و فناوری‌های روز هستیم. مکانیزاسیون برداشت، یک انتخاب نیست بلکه یک ضرورت است و کاهش هزینه‌ها به‌طور مستقیم منجر به افزایش درآمد کشاورز خواهد شد.

وی تأکید کرد: اگر واقعاً به دنبال احیای کشت پنبه و رونق این محصول هستیم، باید تمام این ملاحظات را در سیاست‌گذاری‌ها لحاظ کنیم. کشاورز امروز به‌دنبال تأمین معیشت خود است و اگر امنیت اقتصادی نداشته باشد، ناچار است از این کشت به کشت‌های دیگر روی بیاورد.

مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران ایران در پایان خاطرنشان کرد: توسعه پایدار پنبه تنها زمانی محقق می‌شود که همزمان با حمایت‌های سیاستی، کاهش هزینه‌های تولید، قراردادهای منصفانه و تضمین سودآوری برای کشاورز در دستور کار قرار گیرد.

به گزارش خبرآنلاین موسی‌خانی در این جلسه با اشاره به تغییرات ایجادشده در سیاست‌ها و شرایط بخش پنبه اظهار کرد: بخشی از مسائل و مشکلات گذشته، با اتفاقات اخیر و تغییرات سیاستی، به‌صورت طبیعی مرتفع شده است، اما همچنان چالش‌هایی وجود دارد که نیازمند برنامه‌ریزی هدفمند است.

وی تغییر اقلیم را یکی از چالش‌های اساسی زراعت پنبه دانست و افزود: این مسئله تنها مختص استان گلستان نیست و نیازمند پاسخ‌های علمی، تحقیقاتی و دانشگاهی در سطح ملی و استانی است. یکی از راهکارهای سازگاری با شرایط جدید اقلیمی، جابه‌جایی کشت پنبه به اراضی مستعد برداشت مکانیزه و توسعه استفاده از ماشین‌آلات است که باید در برنامه‌ها مورد توجه قرار گیرد.

رئیس اداره پنبه و دانه‌های روغنی گلستان با اشاره به حمایت‌های قیمتی اظهار کرد: بخشی از دغدغه‌های مربوط به قیمت تا حدودی برطرف شده است، اما لازم است در حوزه تحقیقات، آموزش و ترویج نیز اقدامات منسجم‌تری صورت گیرد که سازمان جهاد کشاورزی استان پیگیری آن را در دستور کار دارد.

موسی‌خانی با تأکید بر نقش کلیدی بخش خصوصی و صنایع بالادستی گفت: اگرچه بخش خصوصی تاکنون همراهی خوبی داشته، اما صنایع بالادستی به‌ویژه واحدهای نساجی باید نقش فعال‌تری ایفا کنند. تولید پنبه باکیفیت در استان گلستان این ظرفیت را دارد که نیاز حداقل کارخانه‌های نساجی داخل استان را تأمین کند.

وی افزود: آزادسازی قیمت‌ها در کنار فرصت‌هایی که ایجاد کرده، پیامدهایی مانند افزایش قیمت نهاده‌های کشاورزی را نیز به همراه دارد. در سال‌های ابتدایی، کشاورز ممکن است آمادگی لازم برای تطبیق با این شرایط را نداشته باشد، از این‌رو ورود بخش خصوصی برای تأمین نهاده‌ها در قالب کشاورزی قراردادی ضروری است.

رئیس اداره پنبه و دانه‌های روغنی گلستان با اشاره به ظرفیت بازرگانان و فعالان اقتصادی استان تصریح کرد: در صورت وجود عزم جدی و پیگیری از سوی اتاق بازرگانی، می‌توان حمایت مؤثری از کشاورزان برای سال زراعی آینده انجام داد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: ارائه تسهیلات کم‌بهره به بخش خصوصی می‌تواند زمینه لازم برای حمایت عملی از کشاورزان، تأمین نهاده‌ها و اجرای موفق برنامه‌های احیای پنبه در استان گلستان را فراهم کند.

به گزارش خبرآنلاین برزنونی اظهار کرد: در شرایط فعلی، صحبت از خودکفایی بدون توجه به هزینه‌های واقعی تولید، معنا ندارد. وقتی ماشین‌آلات و ادوات با قیمت واقعی عرضه می‌شود، تولید نیز باید به حدی برسد که پاسخگوی این هزینه‌ها باشد.

وی با اشاره به جمع‌بندی تعرفه عملیات ماشینی در استان گلستان افزود: بررسی‌ها نشان می‌دهد در برخی محصولات، از جمله گندم، تولید یک تن در هکتار حتی توجیه اقتصادی ندارد. این موضوع زنگ خطری جدی است که باید به سطوح تصمیم‌گیری بالادستی منتقل شود و در زراعت پنبه نیز شرایط مشابهی وجود دارد.

رئیس اداره فناوری‌های مکانیزه جهاد کشاورزی گلستان با بیان اینکه پنبه عمدتاً در اراضی کم‌بازده استان کشت می‌شود، تصریح کرد: با هزینه‌های فعلی، این اراضی توان پاسخگویی به انتظارات اقتصادی کشاورز را ندارند و لازم است در عملیات فنی، الگوی کشت و مکانیزاسیون بازنگری اساسی صورت گیرد.

برزنونی با اشاره به تجربه برداشت مکانیزه پنبه در سال گذشته گفت: در برخی موارد، به دلیل تأخیر در مصرف هورمون‌ها و ضعف در عملیات سمپاشی، برداشت مکانیزه با چالش‌هایی مواجه شد. این در حالی است که اثربخشی حدود ۲۹ درصد از عملیات سمپاشی، مستقیماً به کیفیت و استاندارد سمپاش وابسته است.

وی با انتقاد از وضعیت سمپاش‌های مورد استفاده در کشور افزود: سمپاش‌های موجود از نظر فنی و مهندسی دارای ایراد هستند و استانداردهای آن‌ها سال‌هاست به‌روزرسانی نشده است. حتی قطعات ساده‌ای مانند همزن یا نازل استاندارد در بسیاری از سمپاش‌ها وجود ندارد. این مسئله بارها از طریق مکاتبه رسمی با وزارت جهاد کشاورزی پیگیری شده، اما تاکنون اقدام مؤثری صورت نگرفته است.

رئیس اداره فناوری‌های مکانیزه جهاد کشاورزی گلستان تأکید کرد: لازم است استانداردهای اجباری برای تولید و واردات ادوات کشاورزی، به‌ویژه سمپاش‌ها، تدوین و اجرا شود و اصلاح ساختار این ادوات در موافقت‌نامه‌ها و تخصیص اعتبارات به استان‌ها دیده شود.

برزنونی همچنین به اهمیت دقت در کاشت اشاره کرد و گفت: با آزادسازی یارانه بذر، استفاده از کارنده‌های دقیق به یک ضرورت تبدیل شده است. اگر کاشت با دقت انجام نشود و بذر بیش از نیاز مصرف شود، تولید از نظر اقتصادی فاقد توجیه خواهد بود.

وی در ادامه به چالش خرید ماشین‌آلات برداشت مکانیزه اشاره کرد و افزود: قیمت کمباین‌های برداشت پنبه، حتی انواع چینی، بین ۳۲۰ تا ۳۵۰ هزار یورو و نمونه‌های اروپایی و آمریکایی تا ۸۰۰ هزار یورو است که خارج از توان مالی کشاورزان است. در این شرایط، وزارت جهاد کشاورزی باید با تدوین دستورالعمل و شیوه‌نامه‌های مشخص، امکان واردات ماشین‌آلات کارکرده استاندارد با قیمت مناسب‌تر را فراهم کند.

رئیس اداره فناوری‌های مکانیزه سازمان جهاد کشاورزی گلستان در پایان تأکید کرد: اگر قرار است برداشت مکانیزه و تولید اقتصادی در پنبه محقق شود، باید استان گلستان به‌صورت ویژه دیده شود و اصلاح ساختار مکانیزاسیون، استاندارد ادوات و تسهیل دسترسی به ماشین‌آلات، به‌عنوان اولویت در سیاست‌های بخش کشاورزی قرار گیرد.